Bilim, turaqty damý jáne ýrbanıstıka boıynsha úsh negizgi baǵytty qamtyǵan forýmda AlmaU rektory Asylbek Qojahmetov turaqty damý ýaqytsha úrdis emes, ýnıversıtetter mıssııasyna tereń engizilgen qaǵıda ekenin atap ótti. Aıtýynsha, turaqty damý – joǵary oqý oryndary úshin qundy baǵdar. Kásipkerlik ýnıversıttiń mıssııasyna engizilgen negizgi qaǵıda, ıaǵnı ekonomıkanyń jáne qoǵamnyń damýyna naqty áser etý, Impact jasaýmen tyǵyz baılanysty. Naǵyz transformasııa tek akademııa, memleket jáne jeke sektor birtutas kúsh bolyp áreket etkende ǵana iske asady. Endi jańa Ortalyq Azııany – kreatıvti, etıkalyq jáne turaqty kóshbasshylyqtyń epısentrine aınaldyratyn ári qalyptastyratyn ýaqyt keldi.
BUU-nyń Ǵalamdyq kommýnıkasııalar departamentiniń ókili jáne BUU-nyń Qazaqstandaǵy aqparattyq bıýrosynyń basshysy Vlastımıl Samek osy oraıda deklarasııalardan naqty is-qımyldarǵa kóshý mańyzdy ekenin atap ótip, «Turaqty ómir súrý – bul sánge aınalatyn nárse emes, bul – ómir súrý salty bolýy kerek. Biz 2030 jylǵa deıingi TDM (Turaqty damý maqsattary) traektorııasynan sál qalyp kelemiz, biraq Qazaqstan ımpakt baǵytyn damytyp, halyqaralyq yntymaqtastyqty tereńdetýge umtylys tanytyp otyr» dedi.
Forým qatysýshylaryna arnaǵan quttyqtaý sózinde Áleýmettik-kásipkerlik korporasııasynyń Almaty qalasyndaǵy ókili Zoıa Kasenova qalanyń ekologııalyq jáne áleýmettik damýdyń qozǵaýshy kúshi retindegi róline toqtaldy. Onyń aıtýynsha, Almaty turaqty damý, ekologııalyq oılaý jáne jaýapkershilik mádenıetin qalyptastyrýdaǵy strategııalyq kún tártibiniń ortalyǵyna aınalyp keledi. Áleýmettik kásipkerlik korporasııasynyń basty mindeti – ekologııalyq kólikten bastap, búgingi forým sekildi jobalarǵa qatysý arqyly turaqty damýǵa qolaıly jaǵdaı jasaý.
Sh.Ýálıhanov atyndaǵy mekteptiń negizin qalaýshy Ásel Tasmaǵambetovanyń aıtýynsha, turaqty oılaýdy bala kezden qalyptastyrý qajet. Aıtýynsha, bul mektepte bastaýysh synyp oqýshylaryna arnalǵan vorkshoptar ótkizilip, onda balalarǵa resýrstardy únemdeý men tabıǵatty qorǵaýdyń mańyzy túsindirledi. Sondyqtan qorshaǵan ortany qorǵaý, ekologııaǵa qatysty mektepishilik sharalardyń jıi ótip turýy mańyzdy.
«Turaqty damý endi abstraktili uǵym emes – bul naqty áreketter men ólshenetin nátıjeler. Biz turaqtylyqty norma dep qabyldaıtyn jańa býyn kóshbasshylaryn qalyptastyryp jatyrmyz» deıdi SDG Alliance zertteý jáne ınnovasııalar jónindegi dırektory Vadım Sýrıkov. «Eco Fund» jeke qorynyń tóraǵasy Tımýr Eleýsizovtiń aıtýynsha, turaqtylyq tek deklarasııa deńgeıinde emes, naqty is-áreket arqyly kórinýi tıis ekenin aıtty. Naqty aıtqanda, 2027 jylǵa qaraı kóptegen kompanııalar jahandyq ekologııalyq talaptarǵa saı kelmeý sebebinen naryqta óz ornyn saqtap qalýda qıyndyqtarǵa tap bolýy múmkin. Naǵyz turaqtylyq – bul syrtqy qarjylandyrý bolmaǵan jaǵdaıda da jumys isteýge qabiletti bolý.
AlmaU Ýrbanıstıka ınstıtýtynyń dırektory, Zarına Dáýletqan ýnıversıtet tájirıbesimen bólisip, «Ýrbanıstıka jáne sıtı-menedjment» atty bilim berý baǵdarlamasyn damytý, stýdentterdiń naqty qalalyq jobalarmen jumys isteýi sııaqty mysaldardy keltirdi.
Forým barysynda qatysýshylar ımpakt arqyly bilim berý: qoǵamdy ózgertetin urpaq qalyptastyrý qajettigine qatysty pikir órbitti. Bilim berý ınstıtýttarynyń turaqty oılaý qalyptastyrýdaǵy róli, ekologııalyq jáne áleýmettik máselelerdi sheshýge baǵyttalǵan stýdenttik bastamalar, ýnıversıtetter, bıznes, memlekettik qurylymdar men zertteý qaýymdastyǵy arasyndaǵy áriptestikti nyǵaıtýdaǵy mańyzdy qadamdar talqylandy. Turaqty damý – ýaqytsha úrdis emes, ǵylym, bilim jáne qoǵam birigip ekologııalyq, ádiletti jáne ınklıýzıvti álem quratyn jańa norma ekenin dáleldedi.
ALMATY
